n the excavations that were started on April 4th 1990 in the cemetery for martyrs near Zeve which is in the vicinity of Citören Village that is located at 18 km. north-west of Van province, in accordance with oral statements of the eyewitness "Ibrahim Sargin" who witnessed the event, after removal of 30-40 cm thick earth, massacred human skeletons were found. It was observed that some of the skulls were broken, some were crushed and some were cracked and burnt. The most important findings of the excavations were poniard (khanjars) and daggers, a lot of cartridges, pieces of silk clothes, necklaces with bead of Sultan Reshad's monogram, amulets covered with wax, copper coins and glass buttons.
hen these findings are combined with the statements of the eyewitness, the following information are obtained: The Armenian guerrillas who entered the district under Russian support in 1915 started attacking the villages, killing innocent Turkish and Moslem people. The Armenian guerillas brought into Zeve village about 2000-2500 people who were gathered by force from eight villages in the district and were put in houses and barns. They first tortured these people with piercing and cutting tools and then opened fire at them. Then, they set all houses on fire. Materials found in the excavation have been exhibited at
Massacre Section" in Van Museum.
rof. Dr. Cevat BASARAN
Archaeologist
VAN ZEVE TOPLU MEZAR KAZISI
Bölgede araştırmalar yapmış olan Arkeolog Prof. Dr. Cevat Başaran, şu tespitlerde bulunmuştur:
"Van'ın 18 km. kuzey batısındaki Çitören köyü yakınında yer alan Zeve Şehitliği'nde 4 Nisan 1990'da başlanan kazı çalışmalarında, olayı yaşayan görgü tanıklarından İbrahim Sargın'ın sözlü ifadeleri doğrultusunda yapılan kazıda, 30-40 cm. kalınlıktaki dolgu toprağın kaldırılmasından sonra topluca öldürülmüş insan iskeletleriyle karşılaşılmıştır.
Bunların bazılarında kafataslarının kırık ve ezik, yer yer de çatlak ve yanık olduğu izlenmiştir. Kazıda ele geçen buluntuların en önemlileri hançer ve kama yüzleri, çok sayıda mermi kovanı, ipekli kumaş parçaları, Sultan Reşad tuğralı boncukları olan gerdanlık, balmumuyla kaplı muska, bakır paralar ve sırça düğmelerdir.
Bulgular, görgü tanığı ifadesi ile birleştirilince şu bilgilere ulaşılmaktadır. 1915 yılında Rusların desteğinde bölgeye giren Ermeni çeteciler, köyleri basıp sivil Türk ve Müslüman halkı katletmeye başlarlar.
Yakın çevredeki 8 köyden topladıkları yaklaşık 2000-2500 kişilik bir topluluğu zorla Zeve köyüne getiren Ermeni çeteciler, bunları rasgele evlere ve ahırlara doldurup delici ve kesici aletlerle işkence yaptıktan sonra insanların üzerine ateş açmışlardır. Ardından da bütün evler yakılmıştır.
Kazıda ortaya çıkarılan malzemeler Van Müzesi "Katliam Bölümü"nde sergilenmektedir."
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder