Prof. Dr. Metin Ozbek, who was conducting observations in the region, tells the event as follows:
brought some human skeletons found coincidentally during the construction of a house in Cavusoglu Samanligi, and taken to the laboratuary at Hacettepe University in order to examine it. As it is known, Anthropology enables the scientists to know the age and causes of death, sex, ailments, and some other facts by means of skeletons with the aid of advanced techniques and methods. Above all it is possible to determine the which race it belongs to through the examination of a skull. It was impossible to match the skulls with the bones of the body where, the remains of the skeletons we found. Thus, we counted the individual skeletons according to the amount of skulls and we numbered each.
In other words each individual skeleton had a different anthropological identity. We found out that there were five females and four males among the remains. The most prominent criterion that indicates the age of death is “symohysin pubiswhich” is a part of Pelvis. This part was preserved in seven of the individual skeletons we worked on. We demonstrated the age range of skeletons found in Cavusoglu Samanligi as follows.
1. Female (P6)........17-18 age
2. Male (P7)...........17-18 age
3. Female (P4)........18-19 age
4. Female (P3)........27-30 age
5. Male (P2)...........35-40 age
6. Female (P1)........39-44 age
7. Male(P5)............50 age (approximately)
8. Chid (D.1)..........15 age (approximately)
There was a striking common characteristics of the skeletons examined; there were injuries on the skulls which resulted from crushes with cutting tools. Accordingly, the common cause of death was subjection to severe torture.
. Marks of Cuts on the Skulls:
Nr.1) Female, There are two clefts on the skull caused by sharp-edged instruments. One of them is on the right parietal and it is 42 mm. Long. The second one is also on the right parietal and it is 36 mm. long. Presumably her instant death resulted from the blows directed towards the head.
r.2) Female (Photograph 1) We identified the traces of four cuts on the skull. The first one is on the first parietal and it is 95 mm. long. The sharp edged instrument cut through the skull and reached the brain. The second cleft is on both parietals. The cutting tool-most probably an axe hit the Pemals on the head and split the skull open. Such an act is enough to cause instant death. The third stroke left a mark on the left parietal and is 12 mm. to the back of the first cleft.
his scar is 48 mm. long and 19 mm wide and looks like a shuttle. The fourth trace is right at the back of the third and is in the same direction. Half of it is on the occipital bone.
r.3) Male (Photograph 2a) He is one of the group having the greatest number of clefts on the skull. The sharp edged tool hit its mark on the left ear and severed to mastoid totally. This blow slightly abraded the occipital bone as well. The second blow hit the left eye and left a deep mark on the frontal. The third mark which is 75 mm. long is on the left parietal. The sharp-edged instrument which entered the brain caused a long cleft between the left tuber parietal and sutura lamb doidalis.
The power of the blow formed some other cracks in the same area. The fourth blow right on top of the head cut the sagittal suture. This cleft is 48 mm. long. The fifth blow is in horizontal plane and severed the right parietal in parts close to the sagittal suture. The instrument hit on the left zygomatic bone. In this area it cut the bone and some parts of the superior maxillary. This person was also burned in fires. (Photograph 2b)
r 4) Male (Photograph 3) There are marks of three blows directed towards the brain. The first one is a vertical cleft which is 37 mm long. The second horizontal one is along the parietal and frontal. It is 92 mm. long. The third blow was also on the left parietal and caused a cleft which is 49 mm long and 21 mm wide.
he sharp-edged tool severed the tabule externa. These blows resulted in an instant death. Like the person, this one was also burned after death.
Nr.5) Female (Photograph 4). We discovered four cutting marks on the skull. The first one on the frontal is 28 mm. long and not very deep. The second one is at the top part, along both sides of the parietal and it is 77 mm long. This cleft is deep enough to be the sign demonstrating her instant death. The third blow on the right ear was also fatal. It severed the mastoid totally and cut the inferior maxillary partly. The fourth mark is on the front part of the right upper jaw.
Nr.6) Male (Photograph 5). An adult which has four clefts on the head. The first one on the left parietal is quite deep. It is 57 mm. long and 14 mm. wide. The cutting tool entered the brain as well. On the side of the sagittal suture there is a 23 mm long crevice. The second one is on the saggittal suture. It is 29 mm. long and 28 mm wide. This crevice is intersected by other two clefts. The horizontal one ise 43 mm. and the oblique one is 42 mm. The third cleft is also oblique. It is on the right parietal, a few mm. to the front of the parietal cavity. The foruth mark is made by a sharp pointed instrument. It is caused by a blow struck on the head close to the sagittal suture. The individual was probably tortured severely.
r.7) Male: There are signs of five hard blows. The first one is in the area of the left auditory canal. The sharp-edged instrument severed the mastoid totally. It even severed the zygomatic partly. There were two blows stuck on the left ear one after the other. They probably caused death right at that moment. The second mark is closer to the lambda suture on the right parietal. This cleft is partly on the horizontal plane and it is 41 mm long. The third crevice is between the two lambda suture on the occipital. It is 44 mm. long. The fourth one is quite deep and 48 mm. long. It is situated on the procenus occipital externa. The fifth crevice is right on the back of the skull. It is 53 mm. long.
r.8) Female: The skeleton belongs to a girl who died at about the age of fifteen. There are three cutting marks on the skull. The first crevice is deep and reaches the brain area. It is on the right parietal and 50 mm. long. The second one is situated in a vertical position and 20 mm. long The third one is right at the back part. This teenager was burnt in fire after being killed.
r.9) Female: She died at about the age 17 or 19. There are no signs of blows on the preserved bones of the skull. The main parts of the occipital were either broken or lost. It is impossible to state the reasons of death.
II. Identification of race through skeletons:
t is possible to identify race by measurement, index, and morphological observation of the skulls. However there are variations in each group of race. By means of Anthropometric techniques we examined the skeletons found in Cavusoglu Samanligi. We calculated the cephalic index which is the most prominent criteria in race studies. We took the measurement of the eight skulls. The indexes varied between 76 and 89. This result showed that four are mesocaphalic and the others are brachycephalic. We never came across with dolchocephalic group. In Anatolia Alpina race which includes both mesocephalic and brachycephalic ones, all the skeletons belonged to Alpine group to which Anatolian Turks belong. The skeleton of the female whose death age is between 17 and 19 does not belong to this group. It is in the east variation of the Dinaric race which is called Armenoid.
hile evaluating the heights we used the regression equations of Trotter and Gleser. Where the three female skeletons are concerned, the results are 52.9 cm. 159.2 cm and 168.2 cm. The results related with the three men are 170.1, 172.4 and 173.5 cm.
long with the skeltons, we also found one (shirt) button, a sharp-edged iron piece and a part of an upper jaw. According to Prof.Dr.Ilber Uzel from the Dept. of Dentistry at Gülhane Medicine Academy, the fragment of the upper total Prothesis belong to the right posterior. The prosthesis is rubber and the teeth are porcelain. Prostheses were used by the members of higher classes in 1900 s. Acatin traces (on the prosthesis) suggest the possibility of a Male owner.
This type of porcelain was used between the years of 1915-1925 and produced by an American firm known as SSN. The epoch, there skeletons belong to is thus proved in this way as well.
III. Marks on the long bones:
Despite a large number of cutting marks on the skulls, there are very few cuts on the other bones of the skeletons. Virtually, this is because of the fact that in fatal attempts the most appropriate part of the body is the head since it is vulnerable.
.There are three clefts on the diaphysis of the humerus of an adult. This depicts that signs of the adult was burned.
2.On the front side of the diaphysis of the right tibia of a women there is a deep cutting mark.
.There is a deep cutting mark in the lower parts of the right tibia of a male.
IV. General Conclusion and Evaluation:
The skeletons which were coincidentally found in Cavusoglu Samanligi (Ercis) were examined thoroughly in terms of antrophological methods. It is concluded that these skeletons belong to mostly young people who were deliberately killed and some of them were burned. The skulls demonstrated that these skeletons belong to people from the Alpin race-type. Where Anatolia is concerned, they most probably belong to Turks. The scientific discoveries prove that these people were subjected to severe torture and killed brutally. These facts confirm the statements of the witnesses who live in the same area today. Thus the part of history related to Armenians has to be rewritten because the people who were massacred violently were not the Armenians but the Turks.
Prof. Dr. Metin ÖZBEK
Anthropologist
VAN-ERCİŞ-ÇAVUŞOĞLU SAMANLIĞINDA KATLEDİLEN TÜRKLER
Bölgede incelemeler yapmış olan Prof Dr. Metin Özbek, olayı şöyle anlatmaktadır:
"Çavuşoğlu Samanlığı denilen mevkide bir evin temel hafriyatı yapılırken büyük bir tesadüf eseri bulunan insan iskeletlerini antropolojik açıdan incelemek üzere teslim alıp Hacettepe Üniversitesi'ndeki laboratuvarımıza götürdüm. Bilindiği gibi, Antropoloji bilim dalı geliştirdiği bir takım teknik ve yöntemlerle insan iskeletlerinde ölüm yaşını, cinsiyeti, ölüm nedenlerini, hastalıkları ve daha birçok bilgileri elde etme imkânı vermektedir. Ayrıca kafataslarından hareketle ırk tayini de yapılmaktadır.
İncelemeye aldığım iskelet kalıntılarında baş ve gövde kemikleri arasında eşleştirmeye gitmek mümkün olmadı. Bu nedenle, birey sayısını sadece kafataslarına göre yaptık ve her kafatasına ayrı bir numara verdik. Daha doğrusu her bireyin ayrı bir antropolojik kimliği oldu.
Buluntular arasında 5 kadın ve 4 erkek tesbit ettik. Bireylerin öldükleri esnada kaç yaşında olduklarını gösteren en önemli kriter kalça kemiğindeki "symohysis pubis" adlı kısımdır. 7 kişide bu bölge korunmuştur. Çavuşoğlu Samanlığı'nda bulunan iskeletlerin yaş dağılımını aşağıdaki şekilde tesbit ettik:
Kadın (P6) ...............17-18 yaş
Erkek (P7) ...............17-18 yaş
Kadın (P4) ...............18-19 yaş
Kadın (P3) ...............27-30 yaş
Erkek (P2) ...............35-40 yaş
Kadın (P1) ...............39-44 yaş
Erkek (P5) ...............50 yaş (aşağıyukarı)
Çocuk (D1) ..............15 yaş (aşağı yukarı)
Yaş ve cinslerini belirttiğimiz bu iskeletlerin asıl ilginç olan ortak bir yönleri vardı. O da, hepsinin kafataslarında kesici aletlerin bıraktığı darbe izlerinin bulunmasıdır. Daha açıkçası işkence ile öldürülmüş olmalarıdır."
I. Kafataslarındaki kesme izleri:
No.1) Kadın: Kafatasında kesici bir cismin yol açtığı iki yarık bulunmaktadır. Bunlardan birisi sağ parietalde bulunur. Uzunluğu 42 mm'dir. İkincisi yine sağ parietal üzerinde, başın biraz arkasında olup 36 mm uzunluğundadır. Beyin hedef alınarak indirilen bu darbeler sonucu olay yerinde öldüğü anlaşılmaktadır.
No.2) Kadın: (Resim 1) Başında dört kesme izi tesbit ettik. Birincisi sol parietal üzerinde olup 95 mm uzunluğundadır. Kesici alet kafatasını yarıp beyne kadar girmiştir. İkinci yarık her iki parietal üzerinde yer alır. Başın tepesine indirilen kesici bir cisim (bir balta olabilir) kafatasını parçalamış, büyük bir olasılıkla beyni de dağıtmıştır. Böyle bir saldırı bireyin o anda ölmesi için yeterlidir. Üçüncü darbe yine sol tarafta, parietale isabet etmiş. Bu yarık birincinin yaklaşık 12 mm arkasındadır. Açılan yarığın uzunluğu 48 mm, genişliği ise 19 mm'dir. Kesilen kısım bir mekiği andırmaktadır. Başa indirilen dördüncü darbe ise üçüncüyle aynı doğrultuda ve onun hemen arkasındadır. Yarığın yarısı oksipital kemik üzerindedir.
No.3) Erkek: (Resim 2a) Başında en çok kesme izi tesbit ettiğimiz kişilerden biridir. Birinci darbe sol kulağa isabet etmiş; kesici alet mastoid çıkıntıyı kökünden koparmış, oksipitali de hafifçe sıyırmıştır. İkinci darbe sol göze rastlamış ve proc.frontalis üzerinde derin bir kesme izi bırakmıştır. 75 mm uzunluğundaki üçüncü darbe ise sol parietalde görülür. Beyne giren kesici alet sol tuber parietal'den sutura lambdoidalis'e kadar uzanan bir yarığa yol açmıştır (Resim 2b). Darbenin şiddetinden kafatasında çatlaklar oluşmuştur. Başın tepesine indirilen dördüncü darbe sagital dikişi kesmiştir. Kesme izi 48 mm uzunluğundadır. Kesici aletin yol açtığı besinci darbe ise yatay planda olup sağ parietal'i sagital dikişe yakın kısımdan sıyırıp götürmüştür. Kesici alet, ayrıca sol zygomatike de isabet etmiş, bu bölgede zygomatikle beraber üst çene kemiğinin bir kısmını da kesmiştir. Birey aynı zamanda ateşe atılıp yakılmıştır.
No.4) Erkek: (Resim 3) Beyne bir kesici cisimle üç ayrı darbe indirilmiş. İlki sağ parietale dikey yönde isabet etmiş, uzunluğu 37 mm olan kesme izi, ikincisi sol parietal ve frontal üzerinde yatay yönde bir yarıktır. Kesme izi 92 mm. uzunluğundadır. Üçüncü darbe yine sol parietale isabet etmiş, uzunluğu 49 mm, genişliği ise 21 mm olan bir yarık meydana getirmiştir. Kesici alet tabula externa'yı sıyırıp götürmüştür. Başa yönelik bu darbeler bireyin derhal ölmesine yol açmıştır. Bir önceki birey gibi, bu da öldürüldükten sonra yakılmıştır.
No.5) Kadın: (Resim 4) Başında dört kesme izi tesbit ettik. Birincisi frontal bölgede ve 28 mm uzunluğunda, fazla derin olmayan bir yarık. İkincisi başın tepesinde, her iki parietal üzerinde ve 77 mm uzunluğunda, oldukça derin bir yarıktır. Kadının o anda ölmesi için yeterli darbe. Üçüncü darbe de ölümcül nitelikte, sağ kulağa isabet etmiş, mastoid kısmı kökünden kesip götürdüğü gibi alt çene kondilini de kısmen kesmiş. Dördüncü kesme izi sağ üst çenenin ön alveoler kısmını ilgilendirmektedir. Kesici cisim burada kemiği kesmekle kalmamış, üst ikinci küçük azı dişinin tacında tahribata yol açmıştır.
No.6) Erkek: (Resim 5) Başında dört yarık olan erişkin. Birincisi 57 mm uzunluğunda, 14 mm genişliğinde oldukça derin olup sol parietal üzerindedir. Bu bölgede kesici alet beyne kadar girmiştir. Yarığın ön kısmında sagital dikiş tarafından 23 mm uzunluğunda bir kesme izi vardır. İkinci darbe izi sağ parietal üzerinde ve sagital dikişin ortasındadır. 29 mm uzunluğunda ve 28 mm genişliğindeki bu kesme izi yatay ve oblik yönlerde iki ayrı yarık tarafından kesilmiştir. Bunlardan biri 43 mm, diğeri 42 mm uzunluğundadır. Üçüncü darbe ise sağ parietale isabet etmiş olup, parietal deliğin birkaç mm önünde, oblik bir yönde uzanır. Dördüncü darbe bir kesici aletten ziyade, sagital dikişe yakın kısımda bu erkeğin başına sivri bir cisimle vurulmuş, belki de böyle bir aletle işkence yapılmıştır.
No.7) Erkek: (Resim 6) Kesici bir cisimle tam 5 ayrı darbe almış. İlki sol kulak bölgesine isabet etmiş; saldırı aleti mastoid çıkıntıyı tümüyle kesip götürmüş. Hatta zygomatik kemerin kökü de kesilmiş. Sol kulak köküne kesici aletle arka arkaya iki darbe indirilmiştir. Bu darbeler sonucu kişi anında ölmüştür. İkinci kesme izi sağ parietalin lambda dikişine yakın kısımdadır. Kısmen yatay planda olan yarık 41 mm uzunluğundadır. Bu üçüncü kesme izi iki lambda dikişi arasında, oksipital üzerinde ve 44 mm uzunluğundadır. Beşinci kesme izi de başın arkasındadır ve 53 mm uzunluğundadır.
No.8) Kadın: 15 yaşlarında ölen bu kız çocuğunun başında üç kesme izi vardır. İlki sağ parietal üzerinde, 50 mm uzunluğunda ve beyne kadar giren derin bir yarıktır. İkinci kesme izi ise birinciye dikey konumda ve 20 mm uzunluğundadır. Üçüncü yarık başın arkasındadır. Bu kız çocuğu öldürüldükten sonra ayrıca yakılmıştır.
No.9) Kadın: 17-19 yaşlarında ölmüş. Kafatasında korunan kemikler üzerinde herhangi bir darbe izi yok. Oksipitalin önemli bir kısmı kopmuş ve kaybolmuş. Ölüm nedeni hakkında bir şey söyleyemiyoruz.
II. İskeletlerde ırk teşhisi:
Kafatasında ölçü, endis ve morfolojik gözlem yoluyla ırk belirlenebilir. Ancak, her ırk grubu içinde bazı varyasyon durumlarının olduğunu da unutmamalıyız. Antropometri tekniğinin bize sunduğu bilgilerin ışığında Çavuşoğlu Samanlığı'ndan çıkarılan iskeletleri inceledik.
Buna göre önemli bir ırksal ölçüt olan kafatası endisini 8 kafatasında hesapladık. Bulduğumuz değerler 76 ile 89 arasında değişir. O halde, 4 birey mezosefal, diğerleri ise brakisefal gruba girer. Dolikosefal yapıya hiçbir kafatasında rastlamadık. Anadolu'da Alpin ırk tipi oldukça yaygın olup bu ırka brakisefal tipler girdiği gibi, mezosefaller de girmektedir.
Elimizdeki iskeletlerin biri hariç hepsi de Alpin ırkına girer. Anadolu Türklerinin çoğunlukla bu ırk içinde yer aldığını hatırlatmak gerekir. 17-19 yaşlarındaki genç bir kadın ise bu gruba girmez; Dinarik ırkın Armenoid adı verilen doğu varyetesine girer.
Boyları hesaplarken Trotter ve Gleser'e ait regresyon denklemlerini kullandık. 3 kadında 152,9 cm, 159,2 cm ve 168,2 cm değerlerini bulurken; 3 erkekte de sırasıyla 170,1; 172,4 ve 173,5 cm değerlerini bulduk.
Çavuşoğlu Samanlığı'nda iskeletlerle birlikte ayrıca 1 gömlek düğmesi, kesici bir yapıya sahip demir parçası ve bir üst çene parçası bulundu. Gülhane Tıp Akademisi Dişhekimliği Fakültesi'nden Prof.Dr.İlter Uzel'in verdiği bilgiye göre üst total protez fragmanı sağ arka tarafa aittir. Protez kauçuktan, dişler ise porselendir. Protez, 1900'lü yılların başında maddi durumu iyi olan kimselerce kullanılırdı. Protez üzerindeki nikotin lekeleri bir erkeğe ait olduğunu akla getirmektedir. Bu tip porselen, 1915-1925 yılları arasında kullanılmış olup SSN (ABD) firmasının ürünleridir. İskeletlerin ait olduğu devir de böylece belirlenmiş olmaktadır.
III. Uzun kemiklerdeki yaralanma izleri:
Kafataslarında bu kadar çok kesme izine rastlanmış olmasına rağmen, kol, bacak ya da gövdenin diğer kısımlarında yok denecek kadar az darbe izi bulunmaktadır. Tabii ki bir kişi öldürülmek isteniyorsa, ilk saldırı noktası baş, dolayısıyla beyindir.
Bir erişkinin sol humerus'unda gövde ortasında ve dış tarafta 3 kesme izi vardır. Kemik yanma izi gösterir.
Bir kadına ait sağ tibia kemiğinde gövde üzerinde, ön yüzde derin bir kesme izi yer alır.
Bir erkeğe ait sağ tibia'da alt kısma yakın yerde iç tarafta yine oldukça derin bir kesme izi saptadık.
IV. Genel sonuç ve değerlendirme:
Çavuşoğlu Samanlığı'nda (Erciş ilçesi) tesadüfen ortaya çıkan ve üzerinde ayrıntılı antropolojik inceleme yapılan iskeletlerin ait olduğu ve çoğunluğu genç olan insanlar, bilinçli olarak katledilmiş, bir kısmı da yakılmıştır.
Alpin ırk tipine, özellikle Anadolu söz konusu edildiğine göre, Türklere ait olması güçlü bir olasılık olan bu bireylerin karşılaştığı bu tüyler ürpertici saldırı ve işkenceler yörede yaşayan canlı şâhitlerin anlattıklarını da bir bakıma destekler niteliktedir. Tarih şimdi tersine dönmekte; katledilenlerin Ermeniler değil Türkler olduğu açıkça ortaya konmuş olmaktadır.
